Έλληνες Πεζογράφοι
Μεσαιωνική περίοδος
Θεοφύλακτος Σιμοκάττης (580 μ.Χ. – περίπου 690 μ.Χ.)
Ο Θεοφύλακτος Σιμοκάττης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αίγυπτο, όπου έλαβε μια στιβαρή κλασική μόρφωση, ενώ σπούδασε και στην Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος γράφει πως ήταν συγγενής του Επάρχου Αιγύπτου Πέτρου. Υπήρξε ιστορικός και συγγραφέας της πρώιμης βυζαντινής περιόδου και ουσιαστικά ο τελευταίος συγγραφέας της ύστερης αρχαιότητας.
Εργογραφία:
Συνέθεσε την «Οικουμενική Ιστορία», όπου εξιστορεί τα γεγονότα της περιόδου 582-602, συνεχίζοντας την ιστορία του Μένανδρου Προτέκτορα. Έγραψε επίσης επιστολές, ένα φιλοσοφικό δοκίμιο (Όροι ζωής) και ένα εγχειρίδιο αλχημείας. Το έργο του αποτελεί σπουδαία πηγή πληροφόρησης για τους Σλάβους και τους Πέρσες της εποχής του. Κάνει αναφορά στους Περσικούς πολέμους του Ηράκλειου (610μ.Χ. -628μ.Χ.) αλλά όχι στους Αραβικούς, πράγμα που υποδηλώνει ότι μάλλον έγραφε στην δεκαετία του 630μ.Χ. Τα βιβλία του καταπιάνονται επίσης με την άνοδο στο θρόνο του αυτοκράτορα Φωκά, η τυραννία του οποίου γονάτισε τις αμυντικές δυνατότητες του Βυζαντίου. Μεταξύ άλλων, ο Σιμοκάττης στηρίζεται στο έργο του ιστορικού Ιωάννη Επιφανούς.
Στο έργο του Οικουμενική Ιστορία, εξιστορεί – σε οχτώ βιβλία – τα γεγονότα της βασιλείας του αυτοκράτορα Μαυρίκιου (582μ.Χ. – 602μ.Χ.). Ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος – διακεκριμένος στρατηγός και ικανός ηγέτης – είχε χριστεί διάδοχος του θρόνου από τον ίδιο τον αυτοκράτορα Τιβέριο Β’, λίγο πριν τον θάνατο του δεύτερου. Ανατράπηκε όμως και δολοφονήθηκε από τον αδίστακτο και αιμοβόρο Φωκά, ο οποίος σφετερίστηκε τον αυτοκρατορικό θρόνο από το 602μ.Χ. έως το 610μ.Χ. που ανέβηκε στον θρόνο ο Ηράκλειος. Ο Σιμοκάττης έγραψε την Οικουμενική Ιστορία επί Ηράκλειου, όταν το πολιτικό κλίμα είχε αλλάξει και υπήρχε ξανά ελευθερία έκφρασης.
Παράδειγμα έργου:
Στο δεύτερο του βιβλίο (Historiae, σελ. 100)αναφέρει ότι:
«Το 586 μ.Χ. ο Αυτοκράτορας Μαυρίκιος διέταξε τον στρατηγό Κομεντόλιο να κινηθεί ενάντια στους Αβάρους του Χαγάνου που λεηλατούσαν την Θράκη και να τους απωθήσει. Εκείνος αποφάσισε να πλησιάσει τα αντίπαλα στρατεύματα κινούμενος νύχτα για να τους αιφνιδιάσει αλλά κατά την διάρκεια της προσέγγισης συνέβη το εξής περιστατικό: Το φορτίο ενός ζώου έγειρε με κίνδυνο να ανατραπεί. Τότε όσοι ακολουθούσαν φώναζαν στον κάτοχο του «τόρνα τόρνα» (γέρνει - γέρνει ή γύρνα - γύρνα) για να τον ειδοποιήσουν. Η φράση έγινε αντιληπτή από το υπόλοιπο στράτευμα ως διαταγή οπισθοχώρησης πράγμα που συνέβη με τον πλέον άτακτο τρόπο.»
«οἱ δὲ παρεπόμενοι καὶ ὁρῶντες τὸ νωτοφόρον ζῶν τὰ ἐπικείμενα πως αὐτῷ ἐπισυρόμενον ἀκοσμότερον εἰς τοὐπίσω τραπέσθαι τὸν δεσπότην ἐκέλευον τό τε σκευοφόρον ζῶον ἐπανορθοῦσθαι τοῦ πλημμελήματος. τοῦτό τοι τῆς ἀταξίας γέγονεν αἴτιον καὶ τὴν εἰς τοὐπίσω παλίρροιαν αὐτοματίζεται· παρηχεῖται γὰρ τοῖς πολλοῖς ἡ φωνή, καὶ παράσημον ἦν τὸ λεγόμενον, καὶ φυγὴν ἐδόκει δηλοῦν, ὡς οἷα τῶν πολεμίων ἐπιφανέντων ἀθρόον αὐτοῖς καὶ παρεκλεψάντων τὴν δόκησιν. μεγίστου δὲ συμπεσόντος τῷ στρατεύματι θρύλου, θροῦς παρ' αὐτῶν πολὺς ἐπανίσταται, παλιννοστεῖν τε ἐβόα πᾶς γεγωνῶς διαπρύσιον, ἐπιχωρίῳ τε γλώττῃ εἰς τοὐπίσω τραπέσθαι ἄλλος ἄλλῳ προσέταττεν, “τόρνα, τόρνα” μετὰ μεγίστου ταράχου φθεγγόμενοι, οἷ νυκτομαχίας τινός ἐνδημούσης ἀδοκήτως αὐτοῖς.»
Πηγές:
http://www.vlahoi.net/written-reports.html
https://el.wikipedia.org/wiki/Θεοφύλακτος_Σιμοκάττης
https://smerdaleos.wordpress.com/2016/09/25/εθνολογικές-παρατηρήσεις-στην-ιστορ-3/