Ποιητές μεσαιωνική περίοδος

Άγιος Ρωμανός

Άγιος Ρωμανός

Έλληνες Ποιητές Μεσαιωνική περίοδος Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός ή ο Υμνογράφος (490 μ.Χ-556 μ.Χ). Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους υμνογράφους της Ελληνικής γλώσσας, ονομαζόμενος και "ο Πίνδαρος της ρυθμικής ποίησης". Άνθισε κατά τον 6ο αιώνα, ο οποίος θεωρείται ο "Χρυσός Αιώνας" της Μεσαιωνικής υμνογραφίας. Η κύρια πηγή για τις πληροφορίες για την ζωή του Ρωμανού προέρχονται από το Μηναία. Το όνομά του επίσης αναφέρεται μόνο από δύο άλλες αρχαίες πηγές. Η μία είναι ο ποιητής του 8ου αιώνα Άγιος Γερμ

Έλληνες Ποιητές

Μεσαιωνική περίοδος

01 romanos o melodosΆγιος Ρωμανός ο Μελωδός ή ο Υμνογράφος (490 μ.Χ-556 μ.Χ).

Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους υμνογράφους της Ελληνικής γλώσσας, ονομαζόμενος και "ο Πίνδαρος της ρυθμικής ποίησης". Άνθισε κατά τον 6ο αιώνα, ο οποίος θεωρείται ο "Χρυσός Αιώνας" της Μεσαιωνικής υμνογραφίας. Η κύρια πηγή για τις πληροφορίες για την ζωή του Ρωμανού προέρχονται από το Μηναία.

Το όνομά του επίσης αναφέρεται μόνο από δύο άλλες αρχαίες πηγές. Η μία είναι ο ποιητής του 8ου αιώνα Άγιος Γερμανός, και η άλλη η Σούδα, όπου αποκαλείται "Ρωμανός ο μελωδός". Από αυτές τις λίγες πληροφορίες μαθαίνουμε ότι γεννήθηκε από εβραϊκή οικογένεια είτε στην Χομς είτε στην Δαμασκό, στην Συρία όπου και βαπτίστηκε ως νέο παιδί.

Έχοντας μετακομίσει στην Βηρυτό, χειροτονήθηκε διάκονος στην Εκκλησία της Αναστάσεως εκεί. Αργότερα μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη κατά την βασιλεία του αυτοκράτορα Αναστάσιου. Εκεί υπηρέτησε ως νεωκόρος στην Αγία Σοφία, διαμένοντας μέχρι το τέλος της ζωής του στο Μοναστήρι της Θεοτόκου "εις τα Κύρου", όπου θάφτηκε δίπλα στον απόστολο Άγιο Ανανία.

Ποίηση: Tα πιο σημαντικά του έργα είναι:

  • O ύμνος «Εις την Γέννηση» που θεωρείται και το αριστούργημά του. Το μεγαλύτερο μέρος του ποιήματος αυτού έχει την μορφή διαλόγου μεταξύ της Παναγίας και των Μάγων.
  • Ο ύμνος «Είς την Πόρνην» που έχει την μορφή διαλόγου ανάμεσα σε μια μετανιωμένη ιερόδουλη και τον Χριστό.
  • Ο ύμνος «Εις το Πάθος του Κυρίου» που έχει την μορφή διαλόγου μεταξύ της Παναγίας και του Ιησού.

Λέγεται ακόμα ότι συνέγραψε επίσης πάνω από 1.000 ύμνους για τον εορτασμό διαφόρων γιορτών του εκκλησιαστικού έτους, τους βίους των αγίων και άλλα επίσης ιερά θέματα, από τα οποία σώζονται σήμερα 60 με 80. Ο Ρωμανός ο Μελωδός είναι επίσης ένα από τα πολλά πρόσωπα στα οποία έχει αποδοθεί η σύνθεση του Ακάθιστου Ύμνου.

Παραδείγματα έργων:

Εις την Γέννηση Προοίμιον Ι 02 treis ymnoi

Η παρθένος σήµερον τον υπερούσιον τίκτει
και η γη το σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει,
άγγελοι µετά ποιµένων δοξολογούσι
Μάγοι δε µετά αστέρος οδοιπορούσι
∆ι' ηµάς γαρ εγεννήθη Παιδίον νέον
ο προ αιώνων θεός.

Μετάφραση ποιήματος:

Η Παναγία σήµερα στον κόσµο φέρνει
ως άνθρωπο τον Άκτιστο Θεό
Και η γη το Σπήλαιο στον Απροσπέλαστο παρέχει
Άγγελοι µε τους βοσκούς δοξολογούνε
και μάγοι έρχονται στο δρόμο µε τ' αστέρι.
Αφού προς χάρη µας γεννήθηκε Νέο Παιδί
ο Άχρονος Θεός.

Εις την Πόρνην Προοίμιον ΙΙ 03 romanou melodou ymnoi

Κατέχουσα ν κατανύξει πόρνη τ χνη σου
βόα σοι ν μετανοί τ εδότι τ κρύφια,
Χριστ
Θεός,
«Π
ς σοι τενίσω τ μματι
πάντας πατήσασα τ βλέμματι;
π
ς σ δυσωπήσω τν εσπλαγχνον
σ παροργίσασα τν κτίστ μου;
λλ δέξαι τοτο τ μύρον πρς δυσώπησιν, δέσποτα,
κα
δώρησαί μοι φεσιν τς ασχύνης
το
βορβόρου τν ργων μου».

Μετάφραση ποιήματος:

Κρατώντας με συγκίνηση τα πόδια Σου η πόρνη
μετανιωμένη μίλαγε σ
ε Σένα που τα μυστικά γνωρίζεις,
Χριστ
έ και Θεέ.
«Μ
ε τι μάτια να Σε κοιτάξω εγώ που όλους
μ
ε το βλέμμα μου στην αμαρτία έριξα;
Π
ως να παρακαλέσω, Σπλαχνικέ
εγώ που στενοχώρησα τον Πλάστη μου, Εσένα;
Μονάχα ν
α δεχτείς αυτό το μύρο και να με δεις με καλοσύνη, Κύριε,
κα
ι συγχώρεσε την ασωτία μου
γι
α την οποία νοιώθω ντροπή».

Εις τον θρήνων της Παναγίας Οίκος α’, β’ (απόσπ.)04 kontakia

Τν διον ρνα μνς θεωροσα
πρ
ς σφαγν λκόμενον
κολούθει Μαρία τρυχομένη
μεθ
᾿ τέρων γυναικν τατα βοσα,
«Πο
πορεύ, τέκνον;
τίνος χάριν τ
ν ταχν δρόμον τελέεις;
μ
τερος γάμος πάλιν στν ν Καν,
κ
κε νυν σπεύδεις,
ν᾿ ξ δατος ατος ονον ποιήσς;
συνέλθω σοι, τέκνον,
μείνω σε μλλον;
δός μοι λόγον, Λόγε, μ
σιγν παρέλθς με,
γνν τηρήσας με, υἱὸς κα θεός μου».

Οκ λπιζον, τέκνον, ν τούτοις δεν σε
ο
δ᾿ πίστευόν ποτε ως τούτου
το
ς νόμους κμανναι κα κτείναι π σ χερας δίκως,
τι γρ τ βρέφη τούτων κράζουσί σοι τ «ελογημένος»
κμν δ βαΐων πεπλησμένη δς
μηνύει το
ς πσι τν θέσμων τς πρς σ πανευφημίας…

Μετάφραση ποιήματος:

Το παιδί Της η Μητέρα καθώς έβλεπε
να το πηγαίνουν στον θάνατο,
κατάκοπη ακολουθούσεν η Μαρία
μαζ
ί μ᾿ άλλες γυναίκες και τούτα έλεγε
«Που πορεύεσαι, Τέκνο;
Για ποιόν λόγο βιαστικ
ς τον δρόμο τρέχεις;

Μήπως κι άλλος γάμος είναι στην Κανά
και για
κεί τραβάς ετώρα,
κρασ
ί απ᾿ το νερό για να τους φτιάξεις;
Να
ρθω μαζί Σου, Τέκνο μου, ή να σε περιμένω;
Έναν λόγο πες μου, Λόγε,
εμένα αμίλητος μην προσπεράσεις
Εσύ π
ου Αγν με φύλαξες, ο Υις και Θες μου».

Δεν το περίμενα, Παιδί μου, σε τέτοια να Σε δω,
κα
ι ποτέ δεν πίστευα πως θα φταναν
ο
ι άνομοι σε τέτοια μανία και χέρια
θ
᾿ άπλωναν άδικα επάνω Σου.

Αφού ακόμα τ᾿ αθώα τους βρέφη
Σο
υ κράζουν το «Ευλογημένος»
κι
π᾿ τα βάγια ακόμη γεμάτος ο δρόμος
κα
ι διαλαλεί στον καθέναν τα παινέματα
πο
υ Σου πλεξαν οι άνομοι…


Πηγές:
https://el.wikipedia.org
http://users.uoa.gr
https://www.scribd.com  

Βιβλιογραφία:
«Ρωμανός ο Μελωδός» άρθρο από την Καθολική Εγκυκλοπαίδεια.
Chisholm, Hugh, επιμ. (1911) «Romanos» Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 23 (11η έκδοση) Cambridge University Press, σελ. 576–577.