ΕΛΕΓΕΙΑ
ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: 11ος – 8ος αιώνας π.Χ.
1. ΚΑΛΛΙΝΟΣ Ο ΕΦΕΣΙΟΣ (8ος-7ος αιώνας π.Χ.)
Είναι ο πρώτος ποιητής του οποίου το σωζόμενο έργο δεν είναι γραμμένο σε δακτυλικούς εξαμέτρους. Τα ποιήματά του ανήκουν στο είδος της ελεγείας, της ποίησης δηλαδή που είναι γραμμένη σε δίστιχα (1 εξάμετρος + 1 πεντάμετρος σε δακτυλικό μέτρο) και σε αντίθεση προς το επίγραμμα, που χρησιμοποιούσε επίσης το δίστιχο- απαγγελλόταν με τη συνοδεία αυλού.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΣΤΑ ΟΠΛΑ, ΣΤΑ ΟΠΛΑ»
Αρχαίο κείμενο:
μέχρις τέο κατάκεισθε; κότ᾽ ἄλκιμον ἕξετε θυμόν,
ὦ νέοι; οὐδ᾽ αἰδεῖσθ᾽ ἀμφιπερικτίονας
ὧδε λίην μεθιέντες; ἐν εἰρήνῃ δὲ δοκεῖτε
ἧσθαι, ἀτὰρ πόλεμος γαῖαν ἅπασαν ἔχει
..............................................................................
5 καί τις ἀποθνήσκων ὕστατ᾽ ἀκοντισάτω.
τιμῆέν τε γάρ ἐστι καὶ ἀγλαὸν ἀνδρὶ μάχεσθαι
γῆς πέρι καὶ παίδων κουριδίης τ᾽ ἀλόχου
δυσμενέσιν· θάνατος δὲ τότ᾽ ἔσσεται, ὁππότε κεν δὴ
Μοῖραι ἐπικλώσωσ᾽. ἀλλά τις ἰθὺς ἴτω
10 ἔγχος ἀνασχόμενος καὶ ὑπ᾽ ἀσπίδος ἄλκιμον ἦτορ
ἔλσας, τὸ πρῶτον μειγνυμένου πολέμου.
οὐ γάρ κως θάνατόν γε φυγεῖν εἱμαρμένον ἐστὶν
ἄνδρ᾽, οὐδ᾽ εἰ προγόνων ᾖ γένος ἀθανάτων.
πολλάκι δηϊοτῆτα φυγὼν καὶ δοῦπον ἀκόντων
15 ἔρχεται, ἐν δ᾽ οἴκῳ μοῖρα κίχεν θανάτου,
ἀλλ᾽ ὁ μὲν οὐκ ἔμπης δήμῳ φίλος οὐδὲ ποθεινός·
τὸν δ᾽ ὀλίγος στενάχει καὶ μέγας ἤν τι πάθῃ·
λαῷ γὰρ σύμπαντι πόθος κρατερόφρονος ἀνδρὸς
θνήσκοντος, ζώων δ᾽ ἄξιος ἡμιθέων·
20 ὥσπερ γάρ μιν πύργον ἐν ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶσιν·
ἔρδει γὰρ πολλῶν ἄξια μοῦνος ἐών.
Μετάφραση:
Ως πότε, νέοι, θα κάθεστε άπρακτοι;
Πότε θα δείξετε καρδιά αντρειωμένη;
Ντροπή, που σας βλέπουν και οι γειτονικοί λαοί.
Τόσο λίγο γνοιάζεστε για την πατρίδα;
Νομίζετε, αλλά δεν είναι ειρήνη πια,
άδραξε ο πόλεμος ολόκληρη την γη μας.
..............................................................................
Χτύπα τον εχθρό, ώς την τελευταία σου πνοή,
Δόξα και τιμή να μάχεται ο άντρας τον εχθρό,
να πολεμά για την πατρίδα, τα παιδιά και την γυναίκα του.
Θά ᾽ρθει ο θάνατος όταν οι μοίρες κόψουνε το νήμα·
αλλά τραβάτε εμπρός, τα δόρατα προτεταμένα
με θάρρος στην καρδιά,
από τις ασπίδες καλυμμένοι
ευθύς ως ξεσπάσει η καταιγίδα του πολέμου.
Είναι γραφτό: ο άνθρωπος του Χάρου δεν ξεφεύγει
ακόμη και αν είναι η γενιά του θεϊκή.
Πόσες φορές ξεφεύγοντας από της μάχης την αντάρα,
απ᾽ όπου ακούγεται φρικτή των όπλων η κλαγγή,
στο σπίτι σου σε πετυχαίνει η μοίρα του θανάτου.
Δεν αγαπά ο λαός της πόλης, δεν αναζητά
το μαχητή που γύρισε από την μάχη ζωντανός.
Αν όμως σκοτωθεί, πλούσιοι και φτωχοί τον κλαίνε.
Όλος ο κόσμος αναζητά τον ψυχωμένο άντρα όταν πεθάνει.
Αν πάλι ζήσει, ημίθεος λογιέται.
Σαν πύργος στα μάτια τους φαντάζει,
γιατί και μόνος του ισοζυγίζει με πολλούς.
(μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης)
ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: 7ος - 6ος αιώνας π.Χ.
2. ΑΣΙΟΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ (περίπου το 700 π.Χ.)
Ήταν Έλληνας ελεγειακός ποιητής των αρχαίων χρόνων από την νήσο Σάμο. Μοναδική του πλήρης ελεγεία, ανάμεσα σε άλλα σπαράγματα, αποτελεί η σωζώμενη «Δειπνοσοφισταί». Η ποίησή του αφορούσε, σύμφωνα με τα ελάχιστα σωζώμενα δείγματα, γενεαλογικά θέματα και τις συνήθειες των συμπολιτών του. Το όνομα του πατέρα του ήταν Αμφιπτόλεμος.
3. ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ Ο ΑΜΟΡΓΙΝΟΣ (7ος αιώνας π.Χ.)
Ήταν Έλληνας ιαμβικός ποιητής, έδρασε στον 7ο αιώνα π.Χ.. Ελάχιστα είναι γνωστά για την ζωή του. Γεννήθηκε στην Σάμο γύρω στο 670 π.Χ., σύμφωνα με μαρτυρίες, κι άκμασε περί το δεύτερο μισό του 7ου π.Χ., αλλά μετά παρέμεινε στην Αμοργό. Συνέγραψε ελεγείες, ιάμβους, μα απ' όλα όσα έγραψε σώζονται μόνο περίπου 200 στίχοι. Διακωμώδησε ποιητικά σχεδόν τα πάντα και το αριστούργημά του είναι ο ίαμβος "Κατά Γυναικών".
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΑΤΙΤΛΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ»
Αρχαίο κείμενο:
Εν δε το κάλλιστον Χίος έειπεν ανήρ·
«οίη περ φύλλων γενεή, τοίη δε και ανδρών».
Παυροί μιν θνητών ούασι δεξάμενοι
στέρνοις εγκατέθεντο· πάρεστι γαρ ελπίς εκάστωι
ανδρών, ή τε νέων στήθεσιν εμφύεται.
5 Θνητών δ’ οφρά τις άνθος έχηι πολυήρατον ήβης,
κούφον έχων θυμόν πόλλ’ ατέλεστα νοεί·
ούτε γαρ ελπίδ’ έχει γηρασέμεν ούτε θανείσθαι,
ουδ’, υγιής όταν ηι, φροντίδ’ έχει καμάτου.
Νήπιοι, οις ταύτη κείται νόος, ουδέ ίσασιν,
10 ως χρόνος έσθ’ ήβης και βιότου ολίγος
θνητοίς. Αλλά συ ταύτα μαθών βιότου ποτί τέρμα
ψυχή των αγαθών τλήθι χαριζόμενος.
Μετάφραση:
Το πιο ωραίο πράγμα που είπε ο Χιώτης (ο Όμηρος) ήταν αυτό:
«Όποια ακριβώς η γενιά των φύλλων, τέτοια είναι και των ανθρώπων».
Λιγοστοί, αφού το δέχτηκαν με τ’ αφτιά τους,
το απέθεσαν στην καρδιά τους· γιατί στον καθένα υπάρχει ελπίδα,
που φυτρώνει στα στήθια των νέων.
Από τους θνητούς όσο έχει κανείς το πολυζήλευτο άνθος της ήβης,
έχοντας ελαφριά καρδιά συλλαμβάνει πολλά που δεν γίνονται·
γιατί ούτε αναμένει να γεράσει ούτε να πεθάνει
ούτε, όταν είναι γέρος, γνοιάζεται γι’ αρρώστια.
Ανόητοι, που έτσι βάζει ο νους τους, κι ούτε γνωρίζουν
ότι ο χρόνος της ήβης και της ζωής είναι λιγοστός
στους θνητούς. Αλλά εσύ, γνωρίζοντας αυτά,
κάνε υπομονή καθώς πλησιάζεις
το τέρμα της ζωής, έχοντας το θάρρος ν’ απολαμβάνεις
τα ωραία πράγματα.
4. ΜΙΜΝΕΡΜΟΣ (7ος αιώνας π.Χ.)
Ελεγειακός ποιητής από την Κολοφώνα ή την Σμύρνη, γνωστός και ως έξοχος αυλητής. Θεωρείται ο πατέρας της ερωτικής ελεγείας και έγινε διάσημος για το γλυκό, ερωτικό και μελαγχολικό χαρακτήρα των τραγουδιών του. Το σύνολο του έργου του είχε αργότερα συγκεντρωθεί σε δύο βιβλία (το πρώτο με τίτλο «Ναννώ», όνομα μιας αγαπημένης του αυλήτριας).
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΟΠΩΣ ΤΑ ΦΥΛΛΑ»
Αρχαίο κείμενο:
ἡμεῖς δ᾽, οἷά τε φύλλα φύει πολυάνθεμος ὥρη
ἔαρος, ὅτ᾽ αἶψ᾽ αὐγῇς αὔξεται ἠελίου,
τοῖς ἴκελοι πήχυιον ἐπὶ χρόνον ἄνθεσιν ἥβης
τερπόμεθα, πρὸς θεῶν εἰδότες οὔτε κακὸν
5 οὔτ᾽ ἀγαθόν· Κῆρες δὲ παρεστήκασι μέλαιναι,
ἡ μὲν ἔχουσα τέλος γήραος ἀργαλέου,
ἡ δ᾽ ἑτέρη θανάτοιο· μίνυνθα δὲ γίνεται ἥβης
καρπός, ὅσον τ᾽ ἐπὶ γῆν κίδναται ἠέλιος.
αὐτὰρ ἐπὴν δὴ τοῦτο τέλος παραμείψεται ὥρης,
10 αὐτίκα δὴ τεθνάναι βέλτιον ἢ βίοτος·
πολλὰ γὰρ ἐν θυμῷ κακὰ γίνεται· ἄλλοτε οἶκος
τρυχοῦται, πενίης δ᾽ ἔργ᾽ ὀδυνηρὰ πέλει·
ἄλλος δ᾽ αὖ παίδων ἐπιδεύεται, ὧν τε μάλιστα
ἱμείρων κατὰ γῆς ἔρχεται εἰς Ἀΐδην·
15 ἄλλος νοῦσον ἔχει θυμοφθόρον· οὐδέ τίς ἐστιν
ἀνθρώπων ᾧ Ζεὺς μὴ κακὰ πολλὰ διδοῖ.
Μετάφραση:
Όπως τα φύλλα που η άνοιξη φέρνει η πολύανθη
τότε είν᾽ η εποχή που γοργά ο ήλιος τα θρέφει, κι εμείς
λίγον καιρό, πολύ λίγο, της νιότης χαιρόμαστε τ᾽ άνθη
δίχως θεϊκών συμφορών να ᾽χουμε πείρα, ούτε δα
τι είναι καλό. Σκοτεινές πλάι μας έπειτα στέκονται μοίρες·
των θλιβερών γερατειών η κυβερνήτρα είν᾽ η μια
και του θανάτου είν᾽ η άλλη· ο καρπός λίγο μένει της νιότης,
όσο μονάχα στην γη του ήλιου σκορπιέται το φως.
Όταν της πλέριας ακμής την κορφή ξεπεράσει κανένας,
απ᾽ την ζωή πιο καλός τότε είν᾽ ο θάνατος πια·
πίκρες πολλές την καρδιά φαρμακώνουνε ο ένας το βιος του
βλέπει να ρέβει, κι αυτόν φτώχεια τον σφίγγει βαριά·
άλλος δεν έχει παιδιά, και μ᾽ αυτό τον καημό πάνω απ᾽ όλους
στον άλλον κόσμο περνά, κάτω απ᾽ την μαύρη την γη·
λιώνει η αρρώστια αλλουνού την καρδιά, και δεν είναι στον κόσμο
ένας, που ο Δίας τα δεινά να μην του δίνει σωρό.
(μετάφραση Θρασύβουλος Σταύρου)
5. ΤΥΡΤΑΙΟΣ (7ος αιώνας π.Χ.)
Ελεγειακός ποιητής και μουσικός από τη Σπάρτη. Κατ΄ άλλους καταγόταν από την Αθήνα. Οι ελεγείες του και τα πολεμικά του άσματα ενέπνευσαν σε τέτοιο βαθμό τους Σπαρτιάτες στον πόλεμο με τους Μεσσήνιους, ώστε του έδωσαν το δικαίωμα του πολίτη της Σπάρτης και όρισαν να τραγουδιούνται αυτά πριν από τις εκστρατείες τους. Χαρακτηριστικά του ύφους του, που είναι επικό με πολλά δωρικά στοιχεία, είναι τα σωζόμενα έργα του «Ευνομία», «Πολιτεία», «Ελεγεία» κ.α.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΛΕΓΕΙΑ»
Αρχαίο κείμενο:
τεθνάμεναι γὰρ καλὸν ἐνὶ προμάχοισι πεσόντα
ἄνδρ᾽ ἀγαθὸν περὶ ᾗ πατρίδι μαρνάμενον·
τὴν δ᾽ αὐτοῦ προλιπόντα πόλιν καὶ πίονας ἀγροὺς
πτωχεύειν πάντων ἔστ᾽ ἀνιηρότατον,
5 πλαζόμενον σὺν μητρὶ φίλῃ καὶ πατρὶ γέροντι
παισί τε σὺν μικροῖς κουριδίῃ τ᾽ ἀλόχῳ.
ἐχθρὸς μὲν γὰρ τοῖσι μετέσσεται οὕς κεν ἵκηται,
χρησμοσύνῃ τ᾽ εἴκων καὶ στυγερῇ πενίῃ,
αἰσχύνει τε γένος, κατὰ δ᾽ ἀγλαὸν εἶδος ἐλέγχει,
10 πᾶσα δ᾽ ἀτιμίη καὶ κακότης ἕπεται.
εἶθ᾽ οὕτως ἀνδρός τοι ἀλωμένου οὐδεμί᾽ ὤρη
γίνεται οὔτ᾽ αἰδὼς οὔτ᾽ ὀπίσω γένεος.
θυμῷ γῆς πέρι τῆσδε μαχώμεθα καὶ περὶ παίδων
θνήσκωμεν ψυχέων μηκέτι φειδόμενοι.
Μετάφραση:
Για την πατρίδα στην πρώτη γραμμή πολεμώντας να πέσει
σαν παλικάρι κανείς είναι μεγάλη τιμή·
όμως ν᾽ αφήσει τον τόπο του, πλούσια ν᾽ αφήσει χωράφια
και διακονιάρης να ζει, να ο πιο μεγάλος καημός·
με την γυναίκα, τον γέρο πατέρα, την δόλια του μάνα
και τα μικρά του παιδιά να τριγυρνά δω κι εκεί.
Όπου τον σπρώχνει η ανάγκη και η έρμη του φτώχεια τον φέρει,
όπου να πάει, μισητός θα ᾽ναι στους ντόπιους παντού·
χάνει την κάθε ομορφιά του κορμιού, την γενιά του ντροπιάζει,
τον ακολουθούν προστυχιές και καταφρόνιες σωρός.
Ξεσπιτωμένο φτωχό και την κλήρα που πίσω του αφήνει
δεν τον φροντίζει κανείς κι ούτε κανείς τον ψηφά.
Για τα παιδιά μας λοιπόν ας προσφέρουμ᾽ εμείς την ζωή μας,
τούτης της χώρας εδώ διαφεντευτές θαρρετοί.
(μετάφραση Θρασύβουλος Σταύρου)
6. ΚΛΩΝΑΣ (7ος αιώνας π.Χ.)
Αυλητής και ποιητής από την Τεγέα ή τη Θήβα που έγραψε ελεγείες και τραγούδια. Αναφέρεται και σαν ο επινοητής του αυλωδικού νόμου.
7. ΑΡΧΙΛΟΧΟΣ (680-630 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος λυρικός ποιητής. Συνέθεσε ελεγείες, ύμνους και ποιήματα σε ιαμβικό και τροχαϊκό μέτρο. Θεωρείται ο δημιουργός του λόγιου ιάμβου και της χρήσης του με σκοπό την σάτιρα. Γεννήθηκε στην Πάρο και γνώρισε την μεγαλύτερη του ακμή περίπου το 650 π.Χ.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΗΤΗΣ»
Αρχαίο κείμενο:
εἰμὶ δ᾽ ἐγὼ θεράπων μὲν Ἐνυαλίοιο ἄνακτος
καὶ Μουσέων ἐρατὸν δῶρον ἐπιστάμενος.
Μετάφραση:
Υπηρετώ τον Ενυάλιο άνακτα
και κατέχω το εράσμιο δώρο των Μουσών.
(μετάφραση Θ. Κ. Στεφανόπουλος)
«ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΛΕΓΕΙΑ»
Αρχαίο κείμενο:
ἐν δορὶ μέν μοι μᾶζα μεμαγμένη. ἐν δορὶ δ᾽ οἶνος
Ἰσμαρικός, πίνω δ᾽ ἐν δορὶ κεκλιμένος.
Μετάφραση:
Με το κοντάρι μου κερδίζω το κριθαρένιο ψωμί,
με το κοντάρι το κρασί το Ισμαρικό,
πίνω γερμένος στο κοντάρι.
(μετάφραση Θ. Κ. Στεφανόπουλος)
«Ο ΡΙΨΑΣΠΙΣ»
Αρχαίο κείμενο:
ἀσπίδι μὲν Σαΐων τις ἀγάλλεται, ἣν παρὰ θάμνῳ,
ἔντος ἀμώμητον, κάλλιπον οὐκ ἐθέλων·
αὐτὸν δ᾽ ἐξεσάωσα. τί μοι μέλει ἀσπὶς ἐκείνη;
ἐρρέτω· ἐξαῦτις κτήσομαι οὐ κακίω.
Μετάφραση:
Με την ασπίδα μου κάποιος Σάιος, το ξέρω, αγάλλεται.
Ήταν όπλο αψεγάδιαστο, κι εγώ την εγκατέλειψα πλάι στον θάμνο,
όμως δεν το ᾽θελα· έσωσα την ζωή μου.
Τι με νοιάζει πια η ασπίδα εκείνη; Ώρα καλή·
θα ξαναβρώ άλλη, όχι κατώτερη.
(μετάφραση Θ. Κ. Στεφανόπουλος)
«ΕΛΕΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑΥΑΓΟΥΣ»
Αρχαίο κείμενο:
κήδεα μὲν στονόεντα Περίκλεες οὔτέ τις ἀστῶν
μεμφόμενος θαλίῃς τέρψεται οὐδὲ πόλις·
τοίους γὰρ κατὰ κῦμα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης
ἔκλυσεν, οἰδαλέους δ᾽ ἀμφ᾽ ὀδύνῃς ἔχομεν
πνεύμονας. ἀλλὰ θεοὶ γὰρ ἀνηκέστοισι κακοῖσιν
ὦ φίλ᾽ ἐπὶ κρατερὴν τλημοσύνην ἔθεσαν
φάρμακον. ἄλλοτε ἄλλος ἔχει τόδε· νῦν μὲν ἐς ἡμέας
ἐτράπεθ᾽, αἱματόεν δ᾽ ἕλκος ἀναστένομεν,
ἐξαῦτις δ᾽ ἑτέρους ἐπαμείψεται. ἀλλὰ τάχιστα
τλῆτε, γυναικεῖον πένθος ἀπωσάμενοι.
Μετάφραση:
Κανείς πολίτης με τον νου στην συμφορά, γογγύζοντας,
δεν θα ξεδώσει, Περικλή, στο γλέντι μήτε η πόλη.
Το κύμα του βουερού βυθού έπνιξε τέτοιους άντρες,
που από το κλάμα είναι πρησμένα τα πνεμόνια μας.
Μα στ᾽ αθεράπευτα δεινά, βοτάνι, φίλε,
την σιδερένια υπομονή οι θεοί μάς δώρισαν.
Παντού χτυπάει η συμφορά, που τώρα στράφηκε
σε μας και για την ανοιχτή πληγή μοιρολογάμε.
Μα πάλι σ᾽ άλλους θα τραβήξει. Φίλοι, γρηγοράτε,
κάντε καρδιά κι αφείστε τα γυναίκεια κλάματα.
(μετάφραση Γιάννης Δάλλας)
8. ΣΟΛΩΝ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ (639-559 π.Χ.)
Ήταν σημαντικός Αθηναίος νομοθέτης, φιλόσοφος, ποιητής και ένας από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας. Ανήκε σε πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια που απέδιδε την καταγωγή της στην γενιά του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Κόδρου. Όταν ο Σόλων έχασε την περιουσία του, στράφηκε προς το εμπόριο και ταξίδεψε στην Αίγυπτο και την Μ. Ασία. Επωφελούμενος από τα ταξίδια του αυτά μελέτησε ξένους πολιτισμούς και νόμους, καθώς και τον πολιτικοοικονομικό βίο των άλλων χωρών. Τα εφόδια που απέκτησε τα χρησιμοποίησε αποτελεσματικά για την κοινωνική και οικονομική ανόρθωση της πατρίδας του και έτσι κατόρθωσε να αναδειχτεί στον σπουδαιότερο άνδρα της εποχής του.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΕΥΝΟΜΙΑ»
Αρχαίο κείμενο:
Ημετέρη δε πόλις κατά μεν ∆ιός ούποτ’ όλείται
αίσαν και μακάρων θεών φρένας αθανάτων·
τοίη γαρ μεγάθυμος επίσκοπος οβριμοπάτρη
Παλλάς Αθηναίη χείρας ύπερθεν έχει.
Αυτοί δε φθείρειν μεγάλην πόλιν αφραδίηισιν
αστοί βούλονται, χρήμασι πειθόμενοι...
Μετάφραση:
Η πόλη μας σύμφωνα με την απόφαση του ∆ία
και την θέληση των αθάνατων θεών δεν θα καταστραφεί ποτέ·
γιατί τέτοιος προστάτης, η μεγαλόκαρδη κόρη ισχυρού πατέρα
η Αθηνά Παλλάδα έχει τα χέρια της πάνω από μας.
Και οι ίδιοι οι πολίτες θέλουν να καταστρέψουν την μεγάλη πόλη
με την αμυαλιά τους επειδή πείθονται στα χρήματα...
Αρχαίο κείμενο:
Ευνομίη δ’ εύκοσμα και άρτια πάντ’ αποφαίνει
και θαμά τοις αδίκοις αμφιτίθησι πέδας·
τραχέα λειαίνει, παύει κόρον, ύβριν αμαυροί,
αυαίνει δ’ άτης άνθεα φυόμενα,
ευθύνει δε δίκας σκολιάς, υπερήφανά τ’ έργα
πραΰνει, παύει δ’ έργα διχοστασίης,
παύει δ’ αργαλέης έριδος χόλον, έστι δ’ υπ’ αυτής
πάντα κατ’ ανθρώπους άρτια και πινυτά.
Μετάφραση:
Η ευνομία τα κάνει όλα εύκοσμα και αρμονικά
και συχνά στους άδικους περνά αλυσίδες·
λειαίνει τα τραχιά, σταματά την υπερβολή,
αμαυρώνει την υβριστική συμπεριφορά,
μαραίνει τα άνθη της θεϊκής τύφλωσης πάνω στην ανάπτυξή τους,
ισιώνει τις άδικες δικαστικές αποφάσεις και καταπραΰνει
τα έργα της αλαζονείας, σταματά τα αποτελέσματα της διαφωνίας,
σταματά την οργή της οδυνηρής έριδας, και κάτω από την καθοδήγησή της
όλα είναι τέλεια και συνετά ανάμεσα στους ανθρώπους.
14. ΑΝΑΚΡΕΩΝ (572-485 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας λυρικός ποιητής, θεωρούμενος ένας από τους εννέα λυρικούς ποιητές της αρχαιότητας. Ο Ανακρέων, αν και υπερασπιστής του μέτρου, θεωρήθηκε από τους μεταγενέστερούς του λανθασμένα γλεντζές και μέθυσος.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΑΤΙΤΛΟΣ ΘΡΗΝΟΣ»
Αρχαίο κείμενο:
πολιοὶ μὲν ἡμὶν ἤδη
κρόταφοι κάρη τε λευκόν,
χαρίεσσα δ᾽ οὐκέτ᾽ ἥβη
πάρα, γηραλέοι δ᾽ ὀδόντες,
5 γλυκεροῦ δ᾽ οὐκέτι πολλὸς
βιότου χρόνος λέλειπται·
διὰ ταῦτ᾽ ἀνασταλύζω
θαμὰ Τάρτατον δεδοικώς·
Ἀίδεω γάρ ἐστι δεινὸς
10 μυχός, ἀργαλῆ δ᾽ ἐς αὐτὸν
κάτοδος· καὶ γὰρ ἑτοῖμον
καταβάντι μὴ ἀναβῆναι.
Μετάφραση:
Γκρίζοι οι κρόταφοί μου πια
λευκά και τα μαλλιά μου,
έφυγε η θελκτική μου νιότη
σάπια τα δόντια μου,
απ᾽ την γλυκιά ζωή
λίγος καιρός μου απομένει.
Συχνά βαριά αναστενάζω,
γιατί τον Τάρταρο φοβούμαι.
Είναι φρικτή η άβυσσος του Άδη
και το ταξίδι για κει κάτω θλιβερό,
και είναι βέβαιο: αν κατεβείς
δεν ανεβαίνεις πια επάνω.
(μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης)
9. ΞΕΝΟΦΑΝΗΣ (570-475 π.Χ.)
Ήταν φιλόσοφος και ποιητής που γεννήθηκε στην μικρασιατική Κολοφώνα και έζησε σε διάφορα μέρη του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Η Ιστορία τον θυμάται για την κριτική που άσκησε στον θρησκευτικό ανθρωπομορφισμό, για την ώθηση που έδωσε με την σκέψη του στο μονοθεϊσμό και ορισμένες πρωτοποριακές ιδέες του σε τομείς της γνώσης.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΣΥΜΠΟΤΙΚΟΝ ΑΣΜΑ»
Αρχαίο κείμενο:
νῦν γὰρ δὴ ζάπεδον καθαρὸν καὶ χεῖρες ἁπάντων
καὶ κύλικες· πλεκτοὺς δ᾽ ἀμφιτιθεῖ στεφάνους,
ἄλλος δ᾽ εὐῶδες μύρον ἐν φιάλῃ παρατείνει·
κρητὴρ δ᾽ ἕστηκεν μεστὸς ἐυφροσύνης·
5 ἄλλος δ᾽ οἶνος ἑτοῖμος, ὃς οὔποτέ φησι προδώσειν,
μείλιχος ἐν κεράμοις, ἄνθεος ὀζόμενος·
ἐν δὲ μέσοις ἁγνὴν ὀδμὴν λιβανωτὸς ἵησιν,
ψυχρὸν δ᾽ ἐστὶν ὕδωρ καὶ γλυκὺ καὶ καθαρόν·
παρκέαται δ᾽ ἄρτοι ξανθοὶ γεραρή τε τράπεζα
10 τυροῦ καὶ μέλιτος πίονος ἀχθομένη·
βωμὸς δ᾽ ἄνθεσιν ἀν τὸ μέσον πάντῃ πεπύκασται,
μολπὴ δ᾽ ἀμφὶς ἔχει δώματα καὶ θαλίη.
χρὴ δὲ πρῶτον μὲν θεὸν ὑμνεῖν εὔφρονας ἄνδρας
εὐφήμοις μύθοις καὶ καθαροῖσι λόγοις,
15 σπείσαντάς τε καὶ εὐξαμένους τὰ δίκαια δύνασθαι
πρήσσειν· ταῦτα γὰρ ὦν ἐστι προχειρότερον,
οὐχ ὕβρεις· πίνειν δ᾽ ὁπόσον κεν ἔχων ἀφίκοιο
οἴκαδ᾽ ἄνευ προπόλου μὴ πάνυ γηραλέος.
ἀνδρῶν δ᾽ αἰνεῖν τοῦτον ὃς ἐσθλὰ πιὼν ἀναφαίνει,
20 ὡς ᾖ μνημοσύνη καὶ τόνος ἀμφ᾽ ἀρετῆς,
οὔ τι μάχας διέπειν Τιτήνων οὐδὲ Γιγάντων
οὐδὲ ‹ › Κενταύρων, πλάσμα‹τα› τῶν προτέρων,
ἢ στάσιας σφεδανάς· τοῖς οὐδὲν χρηστὸν ἔνεστιν·
θεῶν ‹δὲ› προμηθείην αἰὲν ἔχειν ἀγαθήν.
Μετάφραση:
Τώρα το δάπεδο, τα χέρια όλων και οι κύλικες, τα πάντα είναι καθαρά.
Ο ένας βάζει στα κεφάλια μας πλεκτά στεφάνια,
ο άλλος μας προσφέρει σε απλόχωρη φιάλη μύρα.
Στέκει ο κρατήρας ξέχειλος από οινωπή χαρά.
Και άλλο κρασί ετοιμασμένο, «ποτέ δεν θα σας λείψω» βεβαιώνει,
γλυκύ ποτό μέσα σε πήλινα δοχεία και μοσχομυρίζει άνθη.
Από το κέντρο αφήνει το λιβάνι την εξαγνιστήριά του ευωδιά.
Ψυχρό, γλυκύ και καθαρό είναι το νερό.
Πλάι μας βρίσκονται ροδοκοκκινισμένα ψωμιά και πλούσια στρωμένο τραπέζι,
βαριά φορτωμένο με παχύρρευστο μέλι και λιπαρό τυρί.
Στην μέση ο βωμός, ολόκληρος με άνθη σκεπασμένος.
Αχολογά το αρχοντικό από το χορό και το τραγούδι.
Πρέπει πρώτα απ᾽ όλα καλόγνωμοι να υμνούμε τον θεό
με αφηγήσεις επαινετικές και στοχασμούς ανεπίληπτους.
Ας κάνουμε σπονδές και ας ευχηθούμε στο χέρι μας να είναι
η πραγμάτωση του δίκιου (-αυτό είναι το σωστότερο απ᾽ όλα). Όχι απρέπειες.
Να πίνεις, αλλά να μπορείς σπίτι πιωμένος να γυρνάς
χωρίς να σε υποβαστάζει υπηρέτης, αν βέβαια δεν είσαι πολύ γέρος πια.
Να επαινείς τον πότη που μιλά για πράγματα ευγενή,
την αρετή πρέπει να θυμόμαστε και να υμνούμε.
Να μην μιλάνε τα ποιήματά μας για Γίγαντες,
Τιτάνες και Κενταύρους, ψευδολογήματα των αρχαίων ποιητών.
Μιλιά για τον εμφύλιο σπαραγμό.Όλα αυτά σε τίποτε δεν ωφελούν.
Πάντοτε το καλύτερο πρέπει να σκεφτόμαστε για τους θεούς.
(μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης)
10. ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ Ο ΚΕΙΟΣ (556-468 π.Χ.)
Επιφανής λυρικός ποιητής της αρχαιότητας. Τα περισσότερα χρόνια της ζωής του τα πέρασε στις αυλές τυράννων και βασιλιάδων, διαφόρων ελληνικών πόλεων, συνθέτοντας λυρικά ποιήματα έναντι αμοιβής. Έγραψε ύμνους, εγκώμια, θρήνους, επινίκια, τις περίφημες ελεγείες του, επιγράμματα κ.λ.π. Σε αυτόν αποδίδεται η προσθήκη της 8ης χορδής στη λύρα. Ασχολήθηκε πολύ με τη χορική ποίηση.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΑΤΙΤΛΗ ΕΛΕΓΕΙΑ»
Αρχαίο κείμενο:
Άνθρωπος εών μη ποτε φάσηις ό,τι γίνεται αύριον,
μηδ’ άνδρα ιδών όλβιον όσσον χρόνον έσσεται·
ωκεία γαρ ουδέ τανυπτερύγου μυίας
ούτως α μετάστασις.
Μετάφραση:
Είσαι άνθρωπος, και γι’ αυτό μην πεις ποτέ τι πρόκειται να συμβεί αύριο,
μήτε να προβλέψεις, σαν δεις κανέναν να ευτυχεί, πόσον καιρό θα κρατήσει αυτό.
Γιατί ούτε το φτερούγισμα της μακρόφτερης μύγας
δεν είναι τόσο γοργό όσο η αλλαγή της μοίρας.
11. ΘΕΟΓΝΙΣ (6ος-5ος αιώνας π.Χ.)
Ήταν Έλληνας ελεγειακός ποιητής των αρχαίων χρόνων από τα Μέγαρα της Αττικής. Το έργο του αντανακλά τις πολιτικές του θέσεις σε συνδυασμό με απόψεις ηθικού χαρακτήρα για διάφορα θέματα, γεγονός που τον κατατάσσει στους γνωμικούς ποιητές. Σήμερα ο Θέογνις, πλάι στους υπολοίπους Έλληνες ποιητές της αρχαϊκής περιόδου, θεωρείται πρωτοπόρος της ανθρώπινης ποιητικής έκφρασης και είναι ο πρώτος δημιουργός τον οποίο απασχόλησε ρητά η υστεροφημία του.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΚΥΡΝΟ»
Αρχαίο κείμενο:
σοὶ δ᾽ ἐγὼ εὖ φρονέων ὑποθήσομαι, οἷάπερ αὐτὸς
Κύρν᾽, ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν παῖς ἔτ᾽ ἐὼν ἔμαθον.
πέπνυσο, μηδ᾽ αἰσχροῖσιν ἐπ᾽ ἔργμασι μηδ᾽ ἀδίκοισιν
30 τιμὰς μηδ᾽ ἀρετὰς ἕλκεο μηδ᾽ ἄφενος.
ταῦτα μὲν οὕτως ἴσθι· κακοῖσι δὲ μὴ προσομίλει
ἀνδράσιν, ἀλλ᾽ αἰεὶ τῶν ἀγαθῶν ἔχεο·
καὶ μετὰ τοῖσιν πῖνε καὶ ἔσθιε, καὶ μετὰ τοῖσιν
ἵζε, καὶ ἅνδανε τοῖς, ὧν μεγάλη δύναμις.
35 ἐσθλῶν μὲν γὰρ ἄπ᾽ ἐσθλὰ μαθήσεαι· ἢν δὲ κακοῖσιν
συμμίσγῃς, ἀπολεῖς καὶ τὸν ἐόντα νόον.
ταῦτα μαθὼν ἀγαθοῖσιν ὁμίλει, καί ποτε φήσεις
εὖ συμβουλεύειν τοῖσι φίλοισιν ἐμέ.
Μετάφραση:
Κύρνε, απ᾽ αγάπη για σε συμβουλές θα σου δώσω τις ίδιες
που ᾽παν σε μένα ευγενείς, τότε που ήμουν παιδί.
Φρόνιμος να ᾽σαι· τιμές μην ζητάς, διακρίσεις και πλούτη
μ᾽ έργα ανθρώπων κακών, μ᾽ έργα που φέρνουν ντροπή.
Ξέρε αυτά, και ποτέ με ανθρώπους κακούς μη θελήσεις
να ᾽σαι μαζί· μόνο δες να ᾽σαι με ανθρώπους καλούς·
μόνο μ᾽ αυτούς συντροφιά στο πιοτό, στο φαΐ και στο γλέντι·
κοίτα να τα ᾽χεις καλά μ᾽ όποιον τα ηνία κρατά.
Κύρνε, παιδί μου, καλά απ᾽ τους καλούς έχεις πάντα να μάθεις·
αν τους κακούς προτιμάς, χάνεις κι ό ,τι έχεις καλό.
Σκέψου τα αυτά, κι αγαθών πολιτών την παρέα κυνήγα,
κι έτσι μια μέρα θα πεις: «Νάτη η καλή συμβουλή».
(μετάφραση Δ. Λυπουρλής)
«Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΓΓΥΗΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ»
Αρχαίο κείμενο:
σοὶ μὲν ἐγὼ πτέρ᾽ ἔδωκα, σὺν οἷς ἐπ᾽ ἀπείρονα πόντον
πωτήσῃ καὶ γῆν πᾶσαν ἀειρόμενος
ῥηϊδίως· θοίνῃς δὲ καὶ εἰλαπίνῃσι παρέσσῃ
240 ἐν πάσαις, πολλῶν κείμενος ἐν στόμασιν,
καί σε σὺν αὐλίσκοισι λιγυφθόγγοις νέοι ἄνδρες
εὐκόσμως ἐρατοὶ καλά τε καὶ λιγέα
ᾄσονται. καὶ ὅταν δνοφερῆς ὑπὸ κεύθεσι γαίης
βῇς πολυκωκύτους εἰς Ἀΐδαο δόμους,
245 οὐδέποτ᾽ οὐδὲ θανὼν ἀπολεῖς κλέος, ἀλλὰ μελήσεις
ἄφθιτον ἀνθρώποις αἰὲν ἔχων ὄνομα
Κύρνε, καθ᾽ Ἑλλάδα γῆν στρωφώμενος ἠδ᾽ ἀνὰ νήσους
ἰχθυόεντα περῶν πόντον ἐπ᾽ ἀτρύγετον,
οὐχ ἵππων νώτοισιν ἐφήμενος, ἀλλά σε πέμψει
250 ἀγλαὰ Μουσάων δῶρα ἰοστεφάνων·
πᾶσι δ᾽ ὅσοισι μέμηλε καὶ ἐσσομένοισιν ἀοιδὴ
ἔσσῃ ὁμῶς, ὄφρ᾽ ἂν γῆ τε καὶ ἠέλιος·
αὐτὰρ ἐγὼν ὀλίγης παρὰ σεῦ οὐ τυγχάνω αἰδοῦς,
ἀλλ᾽ ὥσπερ μικρὸν παῖδα λόγοις μ᾽ ἀπατᾷς.
Μετάφραση:
Κύρνε, σου χάρισα φτερά ανάλαφρα
να σε σηκώσουν πάνω από την απέραντη θάλασσα
και ολάκερη την οικουμένη.
Παντού σε όλα τα συμπόσια και τις γιορτές θα βρίσκεσαι και συ,
όλοι τους θα ᾽χουνε για σε να λένε.
Παίζοντας μικρούς γλυκόλαλους αυλούς
άντρες ερωτικοί θα τραγουδούν για σένα
ωραία και τρυφερά τραγούδια.
Κι όταν στα σπλάχνα της μαύρης γης θα κατεβείς,
όταν θα φτάσεις στο πολυστέναχτο παλάτι του Άδη,
ούτε και τότε, αν και νεκρός, θα ξεχαστείς.
Όλοι θα σε θυμούνται, αθάνατο θα ᾽ναι στους ανθρώπους το όνομά σου.
Κύρνε, στην γη της Ελλάδας θα τριγυρνάς και στα νησιά,
πάνω από την άκαρπη θάλασσα, όπου ζουν τα ψάρια, θα περνοδιαβαίνεις.
Δεν θα ᾽σαι σε άλογα καβάλα,τα λαμπρά δώρα των Μουσών, που έχουν
στεφάνια από μενεξέδες στα μαλλιά,
αυτά θα σε ταξιδεύουν.
Θα ᾽σαι στη συντροφιά όσων και τώρα και στους αιώνες που ᾽ρχονται
αγαπούνε το τραγούδι, ώσπου θα στέκει η γη και ο ήλιος θα φωτίζει.
Μα ούτε τόσο δα δεν με προσέχεις,
και σαν μικρό παιδί με υποσχέσεις ανεκπλήρωτες με ξεγελάς.
(μετάφραση Μ. Ζ. Κοπιδάκης)
12. ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ (τέλη του 6ου αιώνα π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Ελέα της Μεγάλης Ελλάδας στα τέλη του 6ου αι. π.Χ., σε ένα περιβάλλον επηρεασμένο από τις απόψεις του Πυθαγόρα και του Ξενοφάνη. Θεωρείται η πλέον πρωτότυπη μορφή της προσωκρατικής σκέψης. Σε αντίθεση με τους Ίωνες φυσιολόγους δεν αναζητά την ενότητα του κόσμου σε μια φυσική ουσία, αλλά στην ίδια την «οντότητα» των πραγμάτων που μας περιβάλλουν, στο είναι όλων των όντων και όλων των πραγμάτων.
ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: 5ος - 4ος αιώνας π.Χ.
13. ΑΙΣΧΥΛΟΣ (525-456 π.Χ.)
Ο πρώτος από τους τρεις μεγάλους τραγικούς της κλασσικής Αθήνας. Πολύ σημαντική υπήρξε η συμβολή του στην αναγωγή της τραγωδίας από χορική, και μάλιστα στατική, μουσική απαγγελία σε πλήρως ανεπτυγμένο δράμα, σε δράση, δηλαδή, που αναπαρίσταται. Από τα 90 έργα του, σώζονται μόνο 7 τραγωδίες: Πέρσες, Επτά επί Θήβας, Ικέτιδες, Προμηθέας Δεσμώτης, και η τριλογία Ορέστεια (Αγαμέμνων, Χοηφόροι, Ευμενίδες).
14. IΩΝ Ο ΧΙΟΣ (490-422 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας τραγικός και διθυραμβικός ποιητής της κλασικής περιόδου. Καταγόταν από τη Χίο και ήταν γιος του Ορθομένη. ο Ίωνας έγραψε διθυράμβους, λυρικά ποιήματα, επιγράμματα, ωδές, παιάνες, ύμνους (Ύμνος εις τον Καιρόν), σκόλια, εγκώμια, ελεγείες, καθώς και ιστορικά, φιλοσοφικά και ταξιδιωτικά κείμενα. Από αυτά έχουν σωθεί μόνο σπαράγματα των ελεγειών του, τα οποία περιέχονται στην Ελληνική Ανθολογία, λυρικών ποιημάτων και των κειμένων «Επιδημίαι», «Χίου κτίσις» και «Τριαγμοί».
15. ΚΡΑΤΗΣ Ο ΘΗΒΑΙΟΣ (5ος αιώνας π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Κωμικός ποιητής της Αθήνας, ο οποίος πήρε τρεις φορές το πρώτο βραβείο στα Μεγάλα Διονύσια. Πρώτη φορά βραβεύτηκε πιθανώς προς το τέλος της δεκαετίας του 450 π.Χ. ή στις αρχές της δεκαετίας του 440 π.Χ.. Από τις κωμωδίες του Κράτη διασώζονται 60 αποσπάσματα με δέκα τίτλους.
16. ΕΥΗΝΟΣ Ο ΠΑΡΙΟΣ (460 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής, ο γνωστότερος από τους εκπροσώπους της ελεγειακής ποίησης του 5ου αιώνα π.Χ.. Υπήρξε φημισμένος ποιητής, όσο και σοφιστής. Τα λίγα αποσπάσματα ποιημάτων του που διασώθηκαν διακρίνονται από καλλιέπεια, χάρη και λεπτότητα, όχι όμως και από σαφήνεια ή πάθος. Αρεσκόταν στην ηθικολογία. Γενικώς το έργο του, όπως και το «Συμπόσιο» του Ξενοφώντα, αντικαθρεφτίζουν τη λεγόμενη «καλή κοινωνία» των Αθηνών της κλασικής εποχής.
17. ΚΡΙΤΙΑΣ (460-403 π.Χ.)
Αθηναίος πολιτικός, φιλόσοφος, ποιητής, ρήτορας και ο σκληρότερος και βιαιότερος από τους Τριάκοντα Τυράννους της Αθήνας. Γιος του πλούσιου Κάλλαισχρου, μαθητής του Σωκράτη, του Γοργία και πολλών φιλοσόφων και σοφιστών. Η μεγάλη του ευφυΐα και η πολυμερής παιδεία που πήρε, τον έκαναν έναν από τους ικανότερους πολιτικούς και μορφωμένους άνδρες της εποχής του.
18. ΑΝΤΙΜΑΧΟΣ Ο ΚΟΛΟΦΩΝΙΟΣ (430-400 π.Χ. – ακμή)
Ήταν αρχαίος Έλληνας ελεγειακός και επικός ποιητής και γραμματικός, που άκμασε την εποχή του Πελοποννησικαού Πολέμου. Πλησίαζε στην αξία τον ελεγειακό Μίμνερμο και τους μεγάλους επικούς. Το έπος του Θηβαΐς, που περιγράφει την εκστρατεία των «Επτά επί Θήβας», επαινούν οι Πλάτων, Πλούταρχος και Κικέρων.
19. ΠΛΑΤΩΝΑΣ (427-347 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με την μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο. Άσκησε τεράστια επιρροή στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία και γενικότερα στην δυτική φιλοσοφική παράδοση μέχρι και σήμερα. To σύνολο του έργου του, συχνά τον κατατάσσει μεταξύ των κορυφαίων παγκοσμίων προσωπικοτήτων όλων των εποχών με την μεγαλύτερη επιρροή, μαζί με τον δάσκαλο του, Σωκράτη, και τον μαθητή του, Αριστοτέλη.
20. ΕΡΜΟΚΛΗΣ (4ος αιώνας π.Χ.)
Αρχαίος Έλληνας ποιητής που καταγόταν από την Κύζικο. Γνωστά ποιήματά του είναι οι παιάνες και άλλα τραγούδια που έγραψε για τον Αντίγονο Δημήτριο.
21. ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ Ο ΧΑΛΚΗΔΟΝΙΟΣ (396-322 π.Χ.)
Ήταν πλατωνικός φιλόσοφος και μαθηματικός. Γεννήθηκε στην Χαλκηδόνα και πέθανε στην Αθήνα. Ήταν ο τρίτος διευθυντής (σχολάρχης) της Ακαδήμειας μετά τον θάνατο του Πλάτωνα και ανέλαβε μετά τον θάνατο του δεύτερου Σπευσίππου το 339 π.Χ.. Από τα στοιχεία που διαθέτουμε πρέπει να ήταν ο πρώτος που ανέδειξε την τριμερή διάκριση της Φιλοσοφίας σε λογική, φυσική και ηθική. Ίσως το σημαντικότερο επίτευγμα του Ξενοκράτη ήταν η επεξεργασία και συμπλήρωση του όλου πλατωνικού συστήματος, δηλαδή, ενός οντολογικού και ανθρωπολογικού οικοδομήματος. Βάσει των τίτλων των 72 έργων του και των λίγων αποσπασμάτων που γνωρίζουμε τα βασικά στοιχεία του έργου του συνέκλιναν στην Λογική, την Γνωσιοθεωρία, και τα Μαθηματικά.
22. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (384-322 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και πολυεπιστήμονας. Σε ηλικία 17 ετών εισέρχεται στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην Αθήνα, όπου παραμένει έως τα 37 του έτη. Εκεί συνδέεται τόσο με τον ίδιο τον Πλάτωνα όσο και με τον Εύδοξο, τον Ξενοκράτη και άλλους στοχαστές. Τα έργα του αναφέρονται σε πολλές επιστήμες, όπως φυσική, βιολογία, ζωολογία, μεταφυσική, λογική, ηθική, ποίηση, θέατρο, μουσική, ρητορική, πολιτική κ.ά, και συνιστούν το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα στην Δυτική Φιλοσοφία. Η σκέψη και οι διδασκαλίες του Αριστοτέλη, που συνοπτικά περιγράφονται με τον όρο Αριστοτελισμός, επηρέασαν για αιώνες τη φιλοσοφική, θεολογική και επιστημονική σκέψη έως και τον ύστερο Μεσαίωνα.
23. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ (4ος-3ος αιώνας π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής και γραμματικός από την περιοχή της Αιτωλίας, και είναι ο μόνος γνωστός αντιπρόσωπος της αρχαίας Αιτωλικής ποίησης.Η πόλη καταγωγής του ήταν η Πλευρώνα, ωστόσο ο ίδιος πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αλεξάνδρεια όπου και με την πάροδο του χρόνου αναδείχθηκε σε έναν από τους επτά σημαντικότερους τραγωδούς της πόλης οι οποίοι απάρτιζαν την Αλεξανδρινή Πλειάδα.
24. ΗΔΥΛΗ (4ος ή 3ος αιώνας π.Χ.)
Ποιήτρια που ανήκει σε μια λογοτεχνική οικογένεια: μητέρα της ήταν η ιαμβογράφος Μοσχίνη, γιος της ο επιγραμματοποιός Ήδυλος. Η ίδια έγραψε ένα ελεγειακό αφήγημα (Σκύλλα), από το οποίο σώθηκε ένα παράθεμα στον Αθηναίο τον Ναυκρατίτη (VII 297b).
ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: 3ος – 1ος αιώνας π.χ.
25. ΦΙΛΗΤΑΣ Ο ΚΩΟΣ (340-285 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής από την Κω κατά την Ελληνιστική περίοδο. Ήταν γιος του Τηλέφου. Αναφέρεται ότι ήταν δάσκαλος του Ζηνόδοτου του Εφέσιου, αλλά και του Αράτου του Σολέα και άλλων ποιητών. Κύρια έργα του ήταν ελεγείες. Έχουν διασωθεί μόνο αποσπάσματα ελεγειών, συγκεκριμένα δυο αποσπάσματα από ελεγεία για την θεά Δήμητρα, το επύλλιο Ερμής, ερωτικό ποίημα με τίτλο «Παίγνια».
26. ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ (310-240 π.Χ.)
Ήταν αρχαίος ποιητής, επιγραμματοποιός και εκπρόσωπος της Αλεξανδρινής ποίησης, ο οποίος άκμασε την εποχή των Πτολεμαίων Φιλάδελφου και Ευεργέτη. Καταγόταν από μεγάλη οικογένεια της Κυρήνης, η οποία ανήγε την καταγωγή της στον μυθικό οικιστή της πόλης Βάττο. Ο Καλλίμαχος υπήρξε από τους αντιπροσωπευτικούς ποιητές της ελληνιστικής εποχής. Δεν ασχολήθηκε με τα μεγάλα θέματα της κλασσικής ποίησης αλλά με την καθημερινότητα και τους λαϊκούς μύθους.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑ»
Αρχαίο κείμενο:
Οἷον ὁ τὠπόλλωνος ἐσείσατο δάφνινος ὅρπηξ·
οἷα δ᾽ ὅλον τὸ μέλαθρον· ἑκὰς ἑκὰς ὅστις ἀλιτρός.
καὶ δή που τὰ θύρετρα καλῷ ποδὶ Φοῖβος ἀράσσει·
οὐχ ὁράᾳς; ἐπένευσεν ὁ Δήλιος ἡδύ τι φοῖνιξ
5 ἐξαπίνης, ὁ δὲ κύκνος ἐν ἠέρι καλὸν ἀείδει.
αὐτοὶ νῦν κατοχῆες ἀνακλίνεσθε πυλάων,
αὐταὶ δὲ κληῖδες· ὁ γὰρ θεὸς οὐκέτι μακρήν·
οἱ δὲ νέοι μολπήν τε καὶ ἐς χορὸν ἐντύνεσθε.
ὡπόλλων οὐ παντὶ φαείνεται, ἀλλ᾽ ὅτις ἐσθλός·
10 ὅς μιν ἴδῃ, μέγας οὗτος· ὃς οὐκ ἴδε, λιτὸς ἐκεῖνος·
ὀψόμεθ᾽, ὦ Ἑκάεργε, καὶ ἐσσόμεθ᾽ οὔποτε λιτοί.
μήτε σιωπηλὴν κίθαριν μήτ᾽ ἄψοφον ἴχνος
τοῦ Φοίβου τοὺς παῖδας ἔχειν ἐπιδημήσαντος,
εἰ τελέειν μέλλουσι γάμον πολιήν τε κερεῖσθαι,
15 ἑστήξειν δὲ τὸ τεῖχος ἐπ᾽ ἀρχαίοισι θεμέθλοις.
ἡγασάμην τοὺς παῖδας, ἐπεὶ χέλυς οὐκέτ᾽ ἀεργός.
εὐφημεῖτ᾽ ἀίοντες ἐπ᾽ Ἀπόλλωνος ἀοιδῇ.
εὐφημεῖ καὶ πόντος, ὅτε κλείουσιν ἀοιδοί
ἢ κίθαριν ἢ τόξα, Λυκωρέος ἔντεα Φοίβου.
20 οὐδὲ Θέτις Ἀχιλῆα κινύρεται αἴλινα μήτηρ,
ὁππόθ᾽ ἱὴ παιῆον ἱὴ παιῆον ἀκούσῃ.
καὶ μὲν ὁ δακρυόεις ἀναβάλλεται ἄλγεα πέτρος,
ὅστις ἐνὶ Φρυγίῃ διερὸς λίθος ἐστήρικται,
μάρμαρον ἀντὶ γυναικὸς ὀιζυρόν τι χανούσης.
25 ἱὴ ἱὴ φθέγγεσθε· κακὸν μακάρεσσιν ἐρίζειν·
ὃς μάχεται μακάρεσσιν, ἐμῷ βασιλῆι μάχοιτο·
ὅστις ἐμῷ βασιλῆι, καὶ Ἀπόλλωνι μάχοιτο.
τὸν χορὸν ὡπόλλων, ὅ τι οἱ κατὰ θυμὸν ἀείδῃ,
τιμήσει· δύναται γάρ, ἐπεὶ Διὶ δεξιὸς ἧσται.
30 οὐδ᾽ ὁ χορὸς τὸν Φοῖβον ἐφ᾽ ἓν μόνον ἦμαρ ἀείσει·
ἔστι γὰρ εὔυμνος· τίς ἂν οὐ ῥέα Φοῖβον ἀείδοι;
χρύσεα τὠπόλλωνι τό τ᾽ ἐνδυτὸν ἥ τ᾽ ἐπιπορπίς
ἥ τε λύρη τό τ᾽ ἄεμμα τὸ Λύκτιον ἥ τε φαρέτρη·
χρύσεα καὶ τὰ πέδιλα· πολύχρυσος γὰρ Ἀπόλλων
35 καί τε πολυκτέανος· Πυθῶνί κε τεκμήραιο.
καὶ μὲν ἀεὶ καλὸς καὶ ἀεὶ νέος· οὔποτε Φοίβου
θηλείαις οὐδ᾽ ὅσσον ἐπὶ χνόος ἦλθε παρειαῖς·
αἱ δὲ κόμαι θυόεντα πέδῳ λείβουσιν ἔλαια·
οὐ λίπος Ἀπόλλωνος ἀποστάζουσιν ἔθειραι,
40 ἀλλ᾽ αὐτὴν πανάκειαν· ἐν ἄστεϊ δ᾽ ᾧ κεν ἐκεῖναι
πρῶκες ἔραζε πέσωσιν ἀκήρια πάντ᾽ ἐγένοντο.
τέχνῃ δ᾽ ἀμφιλαφὴς οὔτις τόσον ὅσσον Ἀπόλλων·
κεῖνος ὀιστευτὴν ἔλαχ᾽ ἀνέρα, κεῖνος ἀοιδόν,
—Φοίβῳ γὰρ καὶ τόξον ἐπιτρέπεται καὶ ἀοιδή—
45 κείνου δὲ θριαὶ καὶ μάντιες· ἐκ δέ νυ Φοίβου
ἰητροὶ δεδάασιν ἀνάβλησιν θανάτοιο.
Φοῖβον καὶ Νόμιον κικλήσκομεν ἐξέτι κείνου,
ἐξότ᾽ ἐπ᾽ Ἀμφρυσσῷ ζευγίτιδας ἔτρεφεν ἵππους,
ἠιθέου ὑπ᾽ ἔρωτι κεκαυμένος Ἀδμήτοιο.
50 ῥεῖά κε βουβόσιον τελέθοι πλέον, οὐδέ κεν αἶγες
δεύοιντο βρεφέων ἐπιμηλάδες ᾗσιν Ἀπόλλων
βοσκομένῃσ᾽ ὀφθαλμὸν ἐπήγαγεν· οὐδ᾽ ἀγάλακτες
οἴιες οὐδ᾽ ἄκυθοι, πᾶσαι δέ κεν εἶεν ὕπαρνοι·
ἡ δέ κε μουνοτόκος διδυμητόκος αἶψα γένοιτο.
Μετάφραση:
Του Απόλλωνα πώς σείστηκε το δάφνινο κλωνάρι
κι όλο το ανάκτορο! Μακριά του κάθε αμαρτωλός.
Και νά, τις θύρες με τ᾽ ωραίο του πόδι χτυπάει ο Φοίβος.
Δε βλέπεις; Έσκυψε γλυκά ο φοίνικας της Δήλου
ξαφνικά, κι ο κύκνος στον αέρα γλυκοτραγουδεί.
Μόνοι σας τραβηχτείτε σύρτες απ᾽ τις πύλες,
κλειδιά γυρίστε μόνα σας· μακριά ο θεός δεν είναι
και για τραγούδι και χορό οι νέοι ας ετοιμαστούνε.
Στον καθένα ο Απόλλωνας δεν φανερώνεται· μόνο στον καλό!
Όποιος τον δει λογίζεται άξιος, κι ανάξιος όποιος δεν τον δει.
Θα σε δούμε, ω Εκάεργε, ανάξιοι δεν είμαστε.
Μήτε κιθάρα σιωπηλή, μήτε ποδάρια αθόρυβα
να ᾽χουνε τώρα τα παιδιά που ο Φοίβος ξαναγύρισε,
αν θέλουνε να παντρευτούν και τα μαλλιά να κόψουν
κι αν σε αρχαία θεμέλια το τείχος να σηκώσουν.
Θαυμάζω τα παιδιά που σιωπηλή δεν έχουνε τη λύρα.
Σωπάστε όσοι για τον Απόλλωνα τραγούδι ακούτε.
Σωπαίνει δα κι ο πόντος όταν οι αοιδοί δοξολογούν
την κιθάρα ή το τόξο του Λυκωρέα Φοίβου.
Ούτε η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτιδα, θρηνεί
όταν «χαίρε παιήονα, χαίρε παιήονα» ακούσει.
Ακόμα παύει να πονά και η πέτρα η δακρύβρεχτη,
εκείνο το υγρό λιθάρι το στημένο στη Φρυγία,
μαρμάρινη γυναίκα μ᾽ ανοιχτό το θλιβερό της στόμα.
Χαίρε, χαίρε να λέτε. Κακό, με τους μακάριους θεούς να ερίζεις.
Όποιος μακάριους μάχεται, το βασιλιά μου μάχεται.
Κι όποιος το βασιλιά μου, μάχεται και τον Απόλλωνα.
Το χορό, ο Απόλλωνας, που τραγουδάει προς τέρψη του
θα τον τιμήσει γιατί δύναται, αφού δεξιά στέκει του Δία.
Ούτε ο χορός μπορεί το Φοίβο ν᾽ ανυμνήσει σε μια μέρα,
γιατί ᾽ναι πολυύμνητος. Το Φοίβο ποιός δεν θα υμνούσε μ᾽ ευχαρίστηση;
Χρυσή του Απόλλωνα η ντυμασιά, η πόρπη,
η λύρα, το Λύκτιο τόξο και η φαρέτρα.
Μα και τα πέδιλα χρυσά· πολύχρυσος ο Απόλλωνας
και τόσον ευκατάστατος. Μάρτυρας η Πυθώνα.
Πάντοτε ωραίος, πάντοτε νέος, πότε στου Φοίβου
τις τρυφερές τις παρειές δεν βγήκε χνούδι.
Και οι πλόκαμοι της κόμης του στάζουν στη γης μοσχοβολάτο λάδι.
Ποτέ δεν στάζουν λίπος τα μαλλιά του Απόλλωνα·
πανάκεια στάζουνε και σ᾽ όποια πόλη
πέσουνε οι σταξιές, χαρίζουν σ᾽ όλα ανοσία.
Κανείς δεν ξέρει τόσες τέχνες όσες ο Απόλλωνας.
Ο ίδιος έλαχε να ᾽ναι τοξότης κι αοιδός
στον Φοίβον επιτρέπεται και τόξο και τραγούδι.
Εκείνου είναι οι μάντισσες, κι από το Φοίβο
έμαθαν οι γιατροί στο θάνατον αναβολή να φέρνουν.
Το Φοίβο ονομάζουνε και Νόμιον από τότε
που έτρεφε στην Αμφρυσσό ζευγαρωμένους ίππους,
έρωτας ως τον έκαιγε για το παιδί τον Άδμητο.
Τώρα στα βοσκοτόπια πια τα βόδια θ᾽ αβγατίσουνε, και οι γίδες
δεν θα στερούνται τα μικρά τους· αρκεί ο Απόλλωνας
τα βοσκοτόπια τους να εποπτεύει. Ούτε δίχως γάλα
κι ούτε στείρες θ᾽ απομείνουνε οι προβατίνες, κι όλες τ᾽ αρνιά τους θα θηλάζουν.
Κι όποια γεννήσει ένα, θα δευτερώσει σύντομα.
«ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΛΟΥΤΡΑ ΠΑΛΛΑΔΟΣ»
Αρχαίο κείμενο:
Ὅσσαι λωτροχόοι τᾶς Παλλάδος ἔξιτε πᾶσαι,
ἔξιτε· τᾶν ἵππων ἄρτι φρυασσομενᾶν
τᾶν ἱερᾶν ἐσάκουσα, καὶ ἁ θεὸς εὔτυκος ἕρπει.
σοῦσθέ νυν, ὦ ξανθαί, σοῦσθε, Πελασγιάδες.
5 οὔποκ᾽ Ἀθαναία μεγάλως ἀπενίψατο πάχεις,
πρὶν κόνιν ἱππειᾶν ἐξελάσαι λαγόνων,
οὐδ᾽ ὅκα δὴ λύθρῳ πεπαλαγμένα πάντα φέροισα
τεύχεα τῶν ἀδίκων ἦνθ᾽ ἀπὸ γηγενέων·
ἀλλὰ πολὺ πράτιστον ὑφ᾽ ἅρματος αὐχένας ἵππων
10 λυσαμένα παγαῖς ἔκλυσεν Ὠκεανῶ
ἱδρῶ καὶ ῥαθάμιγγας, ἐφοίβασεν δὲ παγέντα
πάντα χαλινοφάγων ἀφρὸν ἀπὸ στομάτων.
ὦ ἴτ᾽ Ἀχαιιάδες, καὶ μὴ μύρα μηδ᾽ ἀλαβάστρως,
συρίγγων ἀίω φθόγγον ὑπαξόνιον
15 μὴ μύρα, λωτροχόοι, τᾷ Παλλάδι μηδ᾽ ἀλαβάστρως
οὐ γὰρ Ἀθαναία χρίματα μεικτὰ φιλεῖ
οἴσετε μηδὲ κάτοπτρον· ἀεὶ καλὸν ὄμμα τὸ τήνας.
οὐδ᾽ ὅκα τὰν Ἴδᾳ Φρὺξ ἐδίκαζεν ἔριν,
οὔτ᾽ ἐς ὀρείχαλκον μεγάλα θεὸς οὔτε Σιμοῦντος
20 ἔβλεψεν δίναν εἰς διαφαινομέναν·
οὐδ᾽ Ἥρα· Κύπρις δὲ διαυγέα χαλκὸν ἑλοῖσα
πολλάκι τὰν αὐτὰν δὶς μετέθηκε κόμαν·
ἃ δὲ δὶς ἑξήκοντα διαθρέξασα διαύλως,
οἷα παρ᾽ Εὐρώτᾳ τοὶ Λακεδαιμόνιοι
25 ἀστέρες, ἐμπεράμως ἐνετρίψατο λιτὰ βαλοῖσα
χρίματα, τᾶς ἰδίας ἔκγονα φυταλιᾶς,
ὦ κῶραι, τὸ δ᾽ ἔρευθος ἀνέδραμε, πρώιον οἵαν
ἢ ῥόδον ἢ σίβδας κόκκος ἔχει χροΐαν.
τῷ καὶ νῦν ἄρσεν τι κομίσσατε μῶνον ἔλαιον,
30 ᾧ Κάστωρ, ᾧ καὶ χρίεται Ἡρακλέης·
οἴσετε καὶ κτένα οἱ παγχρύσεον, ὡς ἀπὸ χαίταν
πέξηται, λιπαρὸν σμασαμένα πλόκαμον.
ἔξιθ᾽ Ἀθαναία· πάρα τοι καταθύμιος ἴλα,
παρθενικαὶ μεγάλων παῖδες Ἀρεστοριδᾶν.
35 ὠθάνα, φέρεται δὲ καὶ ἁ Διομηδέος ἀσπίς,
ὡς ἔθος Ἀργείως τοῦτο παλαιότερον
Εὐμήδης ἐδίδαξε, τεῒν κεχαρισμένος ἱρεύς·
ὅς ποκα βωλευτὸν γνοὺς ἐπί οἱ θάνατον
δᾶμον ἑτοιμάζοντα φυγᾷ τεὸν ἱρὸν ἄγαλμα
40 ᾤχετ᾽ ἔχων, Κρεῖον δ᾽ εἰς ὄρος ᾠκίσατο,
Κρεῖον ὄρος· σὲ δέ, δαῖμον, ἀπορρώγεσσιν ἔθηκεν
ἐν πέτραις, αἷς νῦν οὔνομα Παλλατίδες.
Μετάφραση:
Της Παλλάδας λουτράρισσες, όσες κι αν είστε εβγάτε,
εβγάτε, μόλις άκουσα το φρούμασμα των ιερών αλόγων
κι όμορφη καταφτάνει η θεά.
Βιαστείτε τώρα ξανθές κόρες του Πελασγού, βιαστείτε.
Τα δυνατά της χέρια η Αθηνά ποτέ δε νίβει
πριν βγάλει την σκόνη απ᾽ τα λαγόνια των αλόγων της.
Ούτε κι όταν γεμάτα ρύπον έφερε τα όπλα της
γυρνώντας απ᾽ την μάχη της με τ᾽ άδικα παιδιά της Γης.
Μα πριν απ᾽ όλα τους αυχένες των αλόγων από τ᾽ άρμα
έλυσε, και στις πηγές καθάρισε του Ωκεανού
του ιδρώτα τις σταλαγματιές και τον πηγμένο σκούπισε
αφρόν απ᾽ τα χαλινοφάγα στόματά τους.
Αχαιοπούλες, τρέξετε, μονάχα μύρα και σ᾽ αλάβαστρα αλοιφές μη φέρετε
ακούω των τροχών το τρίξιμο πάνω στους άξονες
όχι μύρα λουτράρισσες, ούτε αλοιφές σ᾽ αλάβαστρα για την Παλλάδα
η Αθηνά δεν τις ποθεί τις αλοιφές με μύρα
ούτε καθρέφτη. Πάντοτε όμορφο έχει το πρόσωπο.
Ούτε όταν στην Ίδα ο Φρύγας Πάρης δίκαζε την διαφορά,
ούτε τότε σ᾽ ορειχάλκινο καθρέφτη η τρανή θεά κοιτάχτηκε,
ούτε και στου Σιμούντα τα διάφανα νερά.
Ούτε η Ήρα. Η Κύπρις μοναχά παίρνοντας τον διαυγή χάλκινο καθρέφτη
έφκιαξε και ξανάφκιαξε δύο φορές την κόμη της.
Μα εκείνη, δυο φορές εξήντα διαύλους αφού έτρεξε,
όπως στον Ευρώτα οι Λακεδαιμόνιοι
αστέρες, τρίφτηκε μ᾽ αγνό λάδι καθώς είχε πείρα,
λάδι που βγαίνει απ᾽ το δικό της δέντρο,
ω κόρες και κοκκίνισε το πρόσωπό της ωσάν της αυγής
το ρόδο ή ωσάν τον κόκκο της ροδιάς.
Για τούτο τώρα λάδι για άντρες φέρτε της μονάχα,
αυτό που ο Κάστορας αλείβεται κι ο Ηρακλής.
Και χτένα φέρτε της ολόχρυση την κόμη να χτενίσει,
και να γυαλίσει τις μπούκλες της τις λαμπερές.
Έβγα Αθηναία· κι είναι κοντά σου συντροφιά που θα σ᾽ αρέσει
από παρθένες των μεγάλων Αρεστοριδών.
Ω Αθηνά, και του Διομήδη την ασπίδα φέρνουν
καθώς αυτό συνήθεια είναι στους Αργίτες παλαιότατη
που ο Ευμήδης τούς την δίδαξε, ο αγαπημένος σου ιερέας,
αυτός που κάποτε όταν έμαθε πως ο δήμος ήθελε το θάνατό του,
πρόλαβε κι έφυγε με το ιερό σου άγαλμα
και ήρθε και κατοίκησε στο Κρείον όρος.
Ω ναι στο Κρείον όρος, όπου κι εσένα τοποθέτησε, θεά,
στις βραχουριές, που Παλλατίδες ονομάζονται και τώρα.
27. ΕΥΦΟΡΙΩΝ Ο ΧΑΛΚΙΔΕΥΣ (276-187 π.Χ.)
Γιος του Πολύμνητου, ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής και επιγραμματοποιός με καταγωγή από την Χαλκίδα. Πέρασε σημαντικό μέρος της ζωής του στην Αθήνα, όπου και κατόρθωσε να συγκεντρώσει μεγάλο πλούτο. Έγραψε μυθολογικά έπη (όπως το Θρᾷξ), ερωτικές ελεγείες, επιγράμματα, καθώς και ένα σατιρικό ποιήμα (Άραι, «κατάραι») κατά τα πρότυπα του έργου Ήβης του Καλλίμαχου του Κυρηναίου.
Ενδεικτικά αποσπάσματα έργων / Σωζόμενα:
«ΑΡΠΑΛΥΚΗ»
[ ] με τα μέλη [ ]
[ ] του νεαρού αδερφού της [ ]
δείπνα του έστρωσε σε φοβερό τραπέζι.
Θρασύ σκυλί!Το ξακουστό της σπίτι αφάνισε,
με λόγια ωραία την σκέψη και την πράξη της εύσχημα κάλυψε.
...πέταξε μέσα από τον θάλαμο προς την αυλή,
πέρασε τις πόρτες και τα (υπέρθυρα) τα ψηλοφτιαγμένα
[ ] (σαν τη βελανιδιά) στις όχθες του Αίανταμε το πλατύ το ρεύμα.
[ ] που ξεχωρίζει με τα κλαδιά της.
Eξαιτίας της αισχρής αγάπης και του δείπνου του ανάρμοστου
μοναχική την κάνανε οι θεοί βοηθό της Αθηνάς,
χαλκίδα που τα πουλιά τα μικρά την μισούνε.
...δίχως κανένας να νοιαστεί γι' αυτόν πέθανε απ' το δικό του το σπαθί.
[ ] του μανιασμένου Κλύμενου, επειδή η Αίνοςτου έρωτα...
[ ] σμίγει με τον Ωκεανό
[ ] θα χορτάσουμε με την οποία κάποτε ο Μήδος.
28. ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ (1ος αιώνας π.Χ.)
Ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής ελληνιστικής περιόδου που άκμασε στην Νίκαια της Βιθυνίας. Ο Παρθένιος υπήρξε περισσότερο ελεγειακός ποιητής που μόνο οι τίτλοι των ποιημάτων του έχουν διασωθεί όπως "Αφροδίτη", "Δήλος", "Κριναγόρας", "Ηρακλής", "Μεταμορφώσεις" κ.λπ. ¨εχει διασωθεί όμως το πεζό κείμενό του "Περί ερωτικών παθημάτων" που έγραψε για τον φίλο του Γάλλο που αποτελεί ένα απάνθισμα ερωτικών θρύλων και περιπετειών.
ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: 1ος - 4ος αιώνας μ.Χ.
29. ΕΡΜΗΣΙΑΝΑΞ (τέλη 1ου αιώνα π.χ. ή αρχές 1ου αιώνα μ.Χ.)
Ο Ερμησιάναξ ο Κύπριος κινείται μεταξύ μυθογραφίας και παραδοξογραφίας. Φαίνεται να ασχολήθηκε με το είδος της μυθογραφίας με άξονα την γεωγραφική περιήγηση και με ένταξη ποικίλου γλωσσικού υλικού.
****************
Πηγές:
https://el.wikipedia.org
http://g-pribas.pblogs.gr
http://docplayer.gr
http://pluton22.blogspot.gr
http://www.ekivolos.gr
http://heterophoton.blogspot.gr
http://mythiki-anazitisi.blogspot.gr
http://www.archaiologia.gr
https://renstoriadellarte.wordpress.com
http://popcorntime.gr
http://listas.20minutos.es
https://www.pinterest.com
http://www.hellenicaworld.com