Έλληνες ποιητές
20ος αιώνας
Τάσος Λειβαδίτης (20 Απριλίου 1922 – 30 Οκτωβρίου)
Ο Αναστάσιος-Παντελεήμων Λειβαδίτης ήταν σημαντικός Έλληνας ποιητής. Γεννήθηκε και πέθανε στην Αθήνα, έχοντας καταγωγή από την Κοντοβάζαινα. Γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε το βράδυ της Αναστάσεως του 1922 είχε τέσσερα μεγαλύτερα αδέρφια, μια αδερφή και τρεις αδερφούς. Σπούδασε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όμως τον κέρδισε η λογοτεχνία και συγκεκριμένα η ποίηση.
Ανέπτυξε έντονη πολιτική δραστηριότητα στο χώρο της αριστεράς με συνέπεια να εξοριστεί από το 1947 έως το 1951. Στο Μούδρο, στην Μακρόνησο και μετά στον Αϊ Στράτη κι από κει στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα, απ' όπου αφέθηκε ελεύθερος το 1951. Το «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου» θεωρήθηκε «κήρυγμα ανατρεπτικό» και κατασχέθηκε. Τελικά το δικαστήριο (Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, 10 Φεβρουαρίου 1955) τον απάλλαξε λόγω αμφιβολιών.
Στο ελληνικό κοινό ο Τάσος Λειβαδίτης εμφανίστηκε το 1946, μέσα από τις στήλες του περιοδικού Ελεύθερα Γράμματα με το ποίημα «Το τραγούδι του Χατζηδημήτρη». Το 1947 συνεργάστηκε στην έκδοση του περιοδικού Θεμέλιο. Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» και εργάστηκε επίσης σαν κριτικός ποίησης στην εφημερίδα Αυγή, από το 1954 - 1980 (με εξαίρεση τα έτη 1967-74 που η εφημερίδα είχε κλείσει λόγω δικτατορίας) και το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» (1962-1966), όπου δημοσίευσε πολιτικά και κριτικά δοκίμια.
Στο διάστημα της Χούντας των Συνταγματαρχών ο ποιητής για βιοποριστικούς λόγους μεταφράζει ή διασκευάζει λογοτεχνικά έργα για λαϊκά περιοδικά ποικίλης ύλης με το ψευδώνυμο Pόκκος. Αδερφός του ήταν ο ηθοποιός Αλέκος Λειβαδίτης και ανιψιός του ο ηθοποιός Θάνος Λειβαδίτης.
Ο Τάσος Λειβαδίτης πέθανε στην Αθήνα 30 Οκτωβρίου 1988, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής. Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν χειρόγραφα ανέκδοτα ποιήματά του με τον τίτλο «Χειρόγραφα του Φθινοπώρου».
Ποίηση: Τα πιο σημαντικά έργα του είναι:
- To ποίημα «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος»
- Το ποίημα «Απλοί στίχοι»
- Το ποίημα «Αλλά τα βράδια»
- Το ποίημα «Σε περιμένω παντού»
- Το ποίημα «Αυτός που σωπαίνει»
Ποιητικές συλλογές:
- «Μάχη στην άκρη της νύχτας». Αθήνα, Κέδρος, 1952.
- «Αυτό το αστέρι είναι για όλους μας». Αθήνα, Κέδρος, 1952.
- «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου». Αθήνα, Κέδρος,1953.
- «Ο άνθρωπος με το ταμπούρλο». Αθήνα, Κέδρος, 1956.
- «Συμφωνία αρ.Ι». Αθήνα, Κέδρος, 1957.
- «Οι γυναίκες με τ’ αλογίσια μάτια». Αθήνα, Κέδρος, 1958.
- «Καντάτα». Αθήνα, Κέδρος, 1960.
- «25η ραψωδία της Οδύσσειας. Αθήνα, Κέδρος, 1963.
- «Ποίηση (1952-1963)». Αθήνα, Κέδρος, 1965.
- «Οι τελευταίοι». Αθήνα, Κέδρος, 1966.
- «Νυχτερινός επισκέπτης». Αθήνα, Κέδρος, 1972.
- «Σκοτεινή πράξη». Αθήνα, Κέδρος, 1974.
- «Οι τρεις». Αθήνα, Κέδρος, 1975.
- «Ο διάβολος με το κηροπήγιο». Αθήνα, Κέδρος, 1975.
- «Βιολί για μονόχειρα». Αθήνα, Κέδρος, 1976.
- «Ανακάλυψη». Αθήνα, Κέδρος, 1978.
- «Ποιήματα (1958-1963)». Αθήνα, Κέδρος, 1978.
- «Εγχειρίδιο ευθανασίας». Αθήνα, Κέδρος, 1979
- «Ο Τυφλός με το λύχνο». Αθήνα, Κέδρος, 1983
- «Βιολέτες για μια εποχή». Αθήνα, Κέδρος, 1985.
- «Μικρό βιβλίο για μεγάλα όνειρα». Αθήνα, Κέδρος, 1987.
- «Τα χειρόγραφα του Φθινοπώρου». Αθήνα, Κέδρος, 1990.
- «Απάνθισμα». Αθήνα, Κέδρος, 1997.
Πεζογραφία:
- «Το εκκρεμές». Αθήνα, Κέδρος, 1966
Παραδείγματα έργων: 
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος (απόσπ.)
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή
ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγεις στους δρόμους,
θα φωνάξεις, τα χείλια σου
θα ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου
θα ματώσει από τις σφαίρες – μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία…
Αλλά τα βράδια
Και να που φτάσαμε εδώ
χωρίς αποσκευές
μα μ' ένα τόσο ωραίο φεγγάρι.
Κι εγώ ονειρεύτηκα έναν καλύτερο κόσμο
φτωχή ανθρωπότητα, δεν μπόρεσες
ούτε ένα κεφάλαιο να γράψεις ακόμα.
Σα σανίδα από θλιβερό ναυάγιο
ταξιδεύει η γηραιά μας ήπειρος.
Αλλά τα βράδια τι όμορφα
που μυρίζει η γη…
Βέβαια αγάπησε τα ιδανικά της ανθρωπότητας,
αλλά τα πουλιά
πετούσαν πιο πέρα.
Σκληρός, άκαρδος κόσμος,
που δεν άνοιξε ποτέ μιαν ομπρέλα
πάνω απ' το δέντρο που βρέχεται.
Αλλά τα βράδια τι όμορφα
που μυρίζει η γη…
Ύστερα ανακάλυψαν την πυξίδα
για να πεθαίνουν κι αλλού και την απληστία
για να μένουν νεκροί για πάντα.
Αλλά καθώς βραδιάζει
ένα φλάουτο κάπου
ή ένα άστρο συνηγορεί για όλη την ανθρωπότητα.
Αλλά τα βράδια τι όμορφα
που μυρίζει η γη…
Καθώς μένω στο δωμάτιο μου,
μου 'ρχονται άξαφνα φαεινές ιδέες.
Φοράω το σακάκι του πατέρα
κι έτσι είμαστε δυο,
κι αν κάποτε μ' άκουσαν να γαβγίζω
ήταν για να δώσω
έναν αέρα εξοχής στο δωμάτιο.
Αλλά τα βράδια τι όμορφα
που μυρίζει η γη…
Κάποτε θα αποδίδουμε δικαιοσύνη…
Αυτός που σωπαίνει
Τὸ σούρουπο ἔχει πάντα τὴ θλίψη
ἑνὸς ἀτέλειωτου χωρισμοῦ
Κι ἐγὼ ἔζησα σὲ νοικιασμένα δωμάτια
μὲ τὶς σκοτεινὲς σκάλες τους
ποὺ ὁδηγοῦνε
ἄγνωστο ποῦ…
Μὲ τὶς μεσόκοπες σπιτονοικοκυρὲς
ποὺ ἀρνοῦνται
κλαῖνε λίγο
κι ὕστερα ἐνδίδουν
καὶ τ᾿ ἄλλο πρωί,
ἀερίζουν τὸ σπίτι
ἀπ᾿ τοὺς μεγάλους στεναγμούς…
Στὰ παλαιικὰ κρεβάτια
μὲ τὰ πόμολα στὶς τέσσερις ἄκρες
πλάγιασαν κι ὀνειρεύτηκαν
πολλοὶ περαστικοὶ αὐτοῦ τοῦ κόσμου
κι ὕστερα ἀποκοιμήθηκαν
γλυκεῖς κι ἀπληροφόρητοι
σὰν τοὺς νεκροὺς στὰ παλιὰ κοιμητήρια
Ὅμως ἐσὺ σωπαίνεις…
Γιατί δὲ μιλᾷς;
Πές μου!
Γιατί ἤρθαμε ἐδῶ;
Ἀπὸ ποῦ ἤρθαμε;
Κι αὐτὰ τὰ ἱερογλυφικὰ τῆς βροχῆς πάνω στὸ χῶμα;
Τί θέλουν νὰ ποῦν;
Ὤ, ἂν μποροῦσες νὰ τὰ διαβάσεις!!!
Ὅλα θὰ ἄλλαζαν…
Ὅταν τέλος, ὕστερα ἀπὸ χρόνια ξαναγύρισα…
δὲ βρῆκα παρὰ τοὺς ἴδιους ἔρημους δρόμους,
τὸ ἴδιο καπνοπωλεῖο στὴ γωνιά…
Κι ὁλόκληρο τὸ ἄγνωστο
τὴν ὥρα ποὺ βραδιάζει…
Πηγές:
https://el.wikipedia.org
http://users.uoa.gr
http://ebooks.edu.gr
http://stithaghi.blogspot.com
Βιβλιογραφία:
Λειβαδίτης: Ποίηση, Επιμέλεια ΣΥΒΙΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ, ISBN13 9786185010447, ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ, 2015.
Οι Μεγάλες μορφές της λογοτεχνίας, Σειρά ΣΚΕΨΗ, ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ, Καστανιώτης 2008.